Moeiteloos Mantelzorgen

8. jun, 2017

Mantelzorger, kan jij wel op vakantie?

 

Het ziet er vandaag niet naar uit (windvlagen en regenbuien), maar de zomervakantie komt eraan. Ook voor mij is dit een tijd van denken, organiseren en besluiten nemen die rekening houden met mantelzorg.

 

Werk je in de zorg?

Ben je daarnaast mantelzorger?

Dan betekent vakantie voor jou vast niet alleen ontspannen en genieten.

 

Herken je deze vragen?

  1. Hoe houd ik contact met vader, als ik op vakantie ben?
  2. Wat doe ik als er onverhoopt iets mis gaat?
  3. Ben ik verzekerd als ik ineens terug moet?
  4. Neem ik moeder mee? Heb ik zelf dan wel vakantie? Kan ze dat aan?
  5. Kan ik zorg regelen voor 3 weken voor mijn broer en hoe weet ik of die zorg goed is?
  6. Gaan we dit jaar maar niet op vakantie, of blijven we in de buurt?
  7. Hoe vindt mijn partner dat? Wat vinden de kinderen?

 

Je kunt zelf vast nog wel een paar vragen bedenken, #stress!

 

Techniek: videobellen en persoonlijke digitale omgeving

Mobiele telefoons en internetverbindingen hebben het een beetje makkelijker gemaakt. Er zijn zelfs systemen, een soort privé patiëntendossier, waarmee je elke dag op afstand even kunt controleren of het goed gaat. Met bellen en videobellen ben je tijdens je vakantie goed bereikbaar voor noodgevallen.

Het is belangrijk om op vakantie jezelf een beetje te beschermen, zodat je echt even kunt ontspannen en afstand nemen. Dit kan je doen door een tijdstip af te spreken waarop je op je telefoon kijkt of reageert op vragen.

Zorg goed voor jezelf dan zorg je beter voor de ander ;-).

 

Plan op tijd.

Als je op tijd begint met het plannen van je vakantie, dan heb je meer mogelijkheden. Deze tip komt eigenlijk al een beetje aan de late kant.

Je kunt uitzoeken of je zorgvrager recht heeft op respijtzorg en hoe dat in jullie gemeente geregeld is.

Je kunt overleggen met andere betrokkenen. Als iedereen op hetzelfde moment op vakantie wil en de professionals hebben een lage bezetting is er veel minder te organiseren. Elke hulpverlener weet dit. Daarom ben je als hulpverlener in januari altijd al je vakantie aan het plannen …

Is er een zorgindicatie, dan heeft de zorgvrager misschien ook de mogelijkheid om naar een zorghotel op vakantie te gaan.

 

Geeft de vakantie meer stress dan je aan kan?

Praat over je zorgen, vertel je partner, vertel je mantelzorgteam dat je er stress van hebt. Overleg hoe je ervoor kunt zorgen, dat het voor jou ook een ontspannen vakantie wordt. Als je met elkaar praat kom je soms tot onverwachte oplossingen.

Laat op je werk weten, dat je ook rekening wilt houden met de mantelzorg.

Neem pauze, schakeltijd, me-time. Neem als je dat nog hebt een dag vrij en ga naar buiten.

 

Je vakantie is bedoelt om te ontspannen. Niet om in de stress te schieten.

 

Zonnige groetjes, Nanzz, coach voor mantelzorgers.

1. jun, 2017

 

Zoals de meeste lezers van mijn blog wel weten schrijf ik een boek: Moeiteloos Mantelzorgen. Daarvoor heb ik mensen geïnterviewd en veel artikelen en boeken gelezen. #vindikleuk.  

Eén van die boeken is ‘Moeder, wanneer ga je nu eens dood’, een wrange titel, vind je ook niet?

Het is het schrijnende verhaal van een dochter, die in huis bij haar ouders gaat wonen om liefdevol voor hen te zorgen. Het valt haar zwaar. Na het lezen van het boek voelde ik me 2 dagen bedrukt. Ik wil ook graag zo goed en lang mogelijk voor mijn ouders zorgen, maar liever niet zo belast worden als de dochter in dit boek.

 

De ouders dementeren.

De dochter gaat grenzeloos over haar grenzen.

Er is geen oplossing.

 

De ouders veranderen maar de dochter ziet dat niet meteen.

In het boek wordt langzaam duidelijk, dat de dochter probeert te zorgen voor haar ouders van voor de ziekte. Het is heel moeilijk als je zo dicht erop zit om in te zien, dat je verwachtingen niet meer kloppen. De moeder is bijvoorbeeld voortdurend iets kwijt en beschuldigt de dochter daarvan. Dat vindt ze heel lastig. Het duurt best lang, voordat ze doorheeft dat dit met ziekte te maken heeft. Herken je dat, dat je niet meteen merkt aan je ouders, dat ze veranderd zijn? Ik herinner me nog, dat mijn moeder vertelde, dat ze het eng vond om alleen te gaan pinnen. Een verandering, die ik niet kon plaatsen bij mijn altijd zo pittige moeder.

 

De dochter raakt overbelast, maar de ouders hebben niet meer de mogelijkheid om daar rekening mee te houden.

De ouders hebben ook verwachtingen, die niet kloppen met de mogelijkheden van de dochter. Ze heeft een bedrijf en later een baan naast de mantelzorg. Het begeleiden van de professionele verzorgers blijkt een baan op zich te zijn. De dochter krijgt stressklachten, maar gaat toch door met het combineren van mantelzorg, het opvoeden van een dochter en haar werk.

 

Dit boek is een must-read voor alle zoons en dochters, die overwegen om dementerende ouders in huis te nemen om liefdevol voor ze te zorgen. Ik zeg niet, dat ze dat niet moeten doen. Het is alleen wel een goed idee om er een mantelzorgplan voor te maken, met een checklist en elke 6 maanden met alle betrokkenen de mantelzorg te bespreken. Uit het boek komt naar voren, dat het heel belangrijk is om te blijven praten met elkaar. Ook kun je in een plan afspraken opnemen over respijtzorg of een week vakantie, waarin de mantelzorg wordt overgenomen door een verder weg wonende zus of broer. En als je ermee bent begonnen, betekent dat niet, dat je tot het eind zo moet doorgaan. Je kunt na 3 jaar besluiten, dat het te zwaar wordt.

 

Om mezelf een beetje op te vrolijken heb ik daarna het boek ‘Een warme jas’ gelezen van Ineke Ludikhuize. Het motto van het boek sprak me aan:

mantelzorgen op je eigen wijze.

Dat is ook wat ik beoog met op maat gemaakte mantelzorgplannen en buiten de box kijken voor oplossingen. De schrijfster heeft voor de mantelzorg haar baan opgezegd. Ze heeft andere mantelzorgers geïnterviewd, die een dag minder zijn gaan werken of mantelzorg hebben ingekocht.

 

Het is een eerlijk boek, waarin ook taboe onderwerpen voorkomen zoals:

ruzie over taken

liefde, die verandert in tijden van zorg

mantelzorg die een streep trekt door je eigen plannen

agressie en decorumverlies door ziekte

humor bij lijden en dood

Het is een prachtig boek, dat ik iedere mantelzorger kan aanraden.

 

Martina Rosenberg. ‘Moeder, wanneer ga je nu eens dood: als de zorg voor je ouders een beproeving wordt.’ Amsterdam, 2013. Uitgeverij Atlas Contact. Vertaald uit het Duits: ‘Mutter, wann stirbst du endlich.’ München; Blanvalet, 2012

Ineke Ludikhuize. ‘Een warme jas voor mantelzorgers.’ SimplifyLife. Baarn, 2014. 

Heb je ook een goed boek over mantelzorg gelezen?  Deel het in het commentaarveld. Dan help je andere mantelzorgers.

post in de groep: moeiteloos mantelzorgen op Facebook.

tweet naar @nanzz4

 

vriendelijke groetjes van Nanzz

25. mei, 2017

Mantelzorgers, die ik spreek denken niet na over verantwoordelijkheid. Ze handelen. (Meestal) familie heeft zorg nodig. Zij verlenen deze zorg. Vaak begint het met een paar zorgtaken en wordt het langzamerhand steeds meer.

 

  1. Echtparen hebben elkaar trouw in goede en slechte tijden beloofd, dus zij voelen verantwoordelijkheid voor elkaar.
  2. Kinderen zorgen voor ouders uit dankbaarheid voor de zorg, die zij zelf hebben ontvangen van hun ouders; uit wederkerigheid.
  3. Ouders, broers en zussen zorgen voor elkaar uit loyaliteit.
  4. Toch kwam ik ook een verhaal tegen van mantelzorgers, die klusjes voor oudere buren deden en een oogje in het zeil hielden. De kinderen zeiden, dat zij niet verantwoordelijk waren: ‘Huur maar iemand in!’

 

Verantwoordelijkheid, het is niet helemaal zwart - wit. Ik vind dat je zelf liefdevol grenzen moet stellen, als je door mantelzorg dreigt te worden overbelast. Je moet keuzes maken. Want overbelasting is niet goed voor jezelf en niet goed voor de mensen waarvoor je zorgt. Je kan zelfs zo gefrusteerd raken, dat je agressief wordt tegen degene waarvoor je zorgt. (Denk maar aan het SIRE spotje over de vrouw die de boot van een oudere man op de grond gooit en boos wegfietst.) Maar ook negatief commentaar kan heel vervelend zijn voor de zorgvrager. ‘Laat mij dat maar doen, dat lukt jou toch niet meer.’ Of: ‘Mam! Wat doe je nou?!’ Of: ‘Schiet nou, op! Zo komen we te laat.’

Dat wil je natuurlijk niet.

 

Verantwoordelijkheid nemen is dus ook:

‘Je eigen grenzen accepteren en bewaken, zodat je mantelzorg biedt binnen je eigen mogelijkheden.’

Best moeilijk als je ouders zorg nodig hebben, jij overbelast raakt en op je werk dingetjes voorvallen. Gelukkig kan je wat doen.

 

Mensen die in de zorg werken zijn geneigd om de mantelzorg op zich te nemen. Dit kan leiden tot overbelasting. Probeer jij je werk als hulpverlener te combineren met mantelzorg en merk je dat je dat niet meer kunt combineren? Gebruik dan deze checklist:

 

1       Ben jij verantwoordelijk voor de overbelasting?

John Izzo schrijft in zijn boek ‘Verantwoordelijkheid nemen’ de ondertitel: ‘Maak het verschil – begin bij jezelf.’

Zijn vragen: ‘Op welke manier draag ik bij aan dit probleem?’

‘Wat kan ik doen om de situatie te verbeteren?’

In mijn geval:

Ik wilde taken overnemen, die volgens mijn ouders helemaal niet overgenomen hoefden te worden.

Ik maakte me zorgen, dat bleek later niet nodig. Mijn vader kan tegenwoordig weer rustig anderhalf uur wandelen en mijn moeder is weer helemaal de oude (of de jonge in haar geval, die heeft meer levenslust en energie dan wie ik ook ken). Ik dacht dat het helemaal gedaan was met wandelen en alles zelf doen, maar het bleek maar om een paar maanden bijkomen te gaan.

 

2       Ben je alleen verantwoordelijk voor de mantelzorg? Nee?

Wat kan je doen:

Bedenk met wie je de zorg kunt delen.

Heb je deze mensen al gesproken? Weten zij, dat je  je overbelast voelt?

Heb je dit lijstje mensen in je eentje bedacht? Wie kan nog eens naar het lijstje kijken of je misschien iemand bent vergeten?

Bespreek de verdeling van de mantelzorg. Geef liefdevol je grenzen aan.

In mijn geval:

Ik ging spontaan bij mijn vader op bezoek. Ineens zie ik mijn zus daar. Hadden we niet overlegd… en ik had het hartstikke druk!

 

 2      Is je werkgever mantelzorgvriendelijk? Nee? Weet je het niet?

Wat kan je doen:

Overleg met je werkgever. Vertel, dat je je overbelast voelt.

Wijs je werkgever op Stichting Werk&Mantelzorg en Mezzo.

Onderzoek wat mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid inhoudt.

Geef aan wat jij nodig hebt om op de lange termijn je werk goed te blijven doen.

Deze tip had ik zelf graag gehad. Mijn werkgever wist van niks, want ik had niks verteld.

 

 

3       Kom je financieel in de problemen door de mantelzorg?

Bezoek de website van je gemeente.

Kijk of er een mantelzorgmakelaar in je gemeente is en maak een afspraak.

Overleg met iemand van de Sociale Dienst, heb je recht op bijzondere bijstand of een mantelzorgcompliment?

In mijn geval:

Ik had mijn werk al opgezegd en wilde geen WW aanvragen. Ik heb immers een eigen bedrijf en dat wilde ik combineren met meer tijd voor mijn ouders, schoonouders en onze pleegzoon. Maar ik had er geen rekening mee gehouden, dat ik door de combinatie van pleeg- en mantelzorg met wisselende diensten oververmoeid was geraakt. Dat merkte ik pas, toen ik tijd had om te ontspannen. Daardoor had ik een tijdje geen inkomsten. Gelukkig heeft mijn partner dit opgevangen.

Heb jij meer tips voor de checklist?

Wil je sparren over de mantelzorg?

18. mei, 2017

 

Als activiteitenbegeleider heb ik 1 ding geleerd: muziek maakt het makkelijker.

 

Soms kwam ik in een huiskamer en liepen alle cliënten als reactie weg. Ze hadden genoeg aan hun hoofd en zaten niet te wachten op mij en mijn enthousiasme en de muziek. Daar zat ik dan in mijn eentje. Ik was wel verlegen met de situatie. Ik bedacht me, dat ik de activiteit beter niet door kon laten gaan, als ze er geen behoefte aan hadden.

Op een dag besloot ik tot een experiment: ‘Zij kunnen wel weglopen, maar ik ga gewoon muziek maken’. Ik speelde liedjes uit de jaren ’70 op de piano. Het voelde gek, maar ik hou van spelen en ik werd er voor betaald ;-), dus ik zette door. Na een tijdje kwam er toch iemand naast mij staan. Hij wilde mee spelen. Het werd een wild lied, later een wilde dans en we zetten ook cd-tjes op. Een ander had een verzoeknummer, dat had ik toevallig in mijn verzameling. Na een kwartiertje was de activiteit toch aan de gang. De muziek had de mensen naar de huiskamer gelokt.

 

Een ding viel me heel erg op. Er waren mensen, waarmee je eigenlijk geen gesprek kon voeren. Ze waren erg afwerend, bozig zelfs. Maar na een paar nummers van de top 40 uit de jaren ’60, ’70 veranderde de stemming helemaal. Het gesprek ging over muziek, over feitjes uit die tijd. Ze kwamen met vragen als: Ken je dat nummer ook? Wist je, dat die en die toen in die band speelde? Zelfs mensen, die normaal geen woord tegen me zeiden begonnen ineens over een weergaloze gitaarsolo.

 

Muziek en mantelzorgen

Als je tijdens het mantelzorgen merkt, dat iets moeilijk gaat, kun je deze kennis gebruiken. Muziek kun je gebruiken om:

  1. af te leiden van pijn,
  2. de stemming te verbeteren,
  3. het geheugen tijdelijk te verbeteren,
  4. iets aan te kondigen,
  5. een gespreksonderwerp te hebben.

Maar ook voor jezelf kun je muziek gebruiken om:

  1. het piekeren te doorbreken,
  2. een vervelende klus leuker te maken,
  3. emoties los te laten,
  4. je stemming te verbeteren,
  5. het effect van een schakelmoment te versterken.

Niet voor niets kom je in de dagelijkse file soms een automobilist tegen, waar de muziek uit de speakers knalt … (zo zit ik altijd in de file, dansend achter het stuur).

 

Het is onderzocht, dat mensen tijdens de puberteit het meest ontvankelijk zijn voor muziek. Wil je muziek gebruiken, reken dan uit in welke jaren zij 13 tot 17 jaar oud waren. Neem muziek, die populair was in die periode. Dan heb je de meeste kans op een positieve reactie.

 

Muziek is niet altijd een goed idee

Het volume van de muziek is belangrijk. Als mensen overbelast zijn, kan het snel te hard klinken. Ook kan muziek dan te druk zijn. Soms is het zelfs beter om geen muziek te laten horen. Iemand kan onrustig ervan worden of geïrriteerd. Of iemand heeft hoofdpijn of is gevoelig voor geluid.

Als emoties aan de oppervlakte liggen, kunnen die gestimuleerd worden door muziek. Verbaas je dus niet over een huilbui of een verdrietige stemming. Dat kan ook gebeuren na vrolijke muziek. Het gebiedje wat over muziek gaat in de hersenen zit vlak naast het emotiegedeelte. Door de muziek kan een tekst ineens hard binnen komen. Zo kan ik niet met droge ogen luisteren naar Yellow Ribbon in the old Oak Tree. Vooral het couplet waar hij uit de bus de eik vol gele lintjes ziet. Zakdoekjes!

 Herkenbaar? Wat is jouw tranentrekker?

 Kom je gratis sparren? 20 mei in Amersfoort

 

11. mei, 2017

 

Ik ben mantelzorger en ik voelde vaak enorm veel stress. Trouwens, ook toen ik nog geen mantelzorger was voelde ik vaak enorm veel stress.

Bij het afstuderen,

bij elke presentatie,

bij een jaargesprek,

bij een sollicitatie.

 

Ik werd daar wel moe van, maar daar gaf ik dan geen aandacht aan. Ik dacht, het hoort erbij.

 

Wist je dat vermoeidheid kan stapelen? Als je niet goed uitrust, dan kun je zo moe worden, dat uitrusten niet meer genoeg is. Je raakt in een soort vermoeide gestreste staat van zijn. Daar raak je dan weer aan gewend en tsja, dan ga je net zo lang door, tot je niets meer hebt aan de 9 tips.

 

Stress is prima te doen, als je daarna maar weer tot rust komt. Ren je van mantelzorgverplichting naar jaargesprek naar je gewone werk naar je gestreste partner naar je bed, …, dan is het misschien een goed idee om deze tips te gebruiken.

 

Tip 1: Neem je pauzes. Knappe koppen hebben bedacht, dat dat goed voor je is. Ze hebben gelijk. Even uit het ritme is goed voor jezelf en voor je productiviteit.

 

Tip 2: Ga naar buiten. Als je in je pauze achter je computer gaat Facebooken, is dat voor je lijf hetzelfde als registreren. Door een wandelingetje te maken heb je even een ander tempo en daar knapt je lijf van op. Loop je de hele dag heen en weer te rennen voor patiënten, dan geldt dit advies niet. Ga even lekker zitten, het liefst met je benen omhoog ;-).

 

Tip 3: Elke keer als je stress voelt, let dan op je adem. Breng je adem eerst terug naar een rustig tempo, laag in je buik. Je adem stelt je gerust, wat er verder om je heen ook gebeurt.

 

Tip 4: Bouw schakeltijd in. Gun jezelf even tijd om te schakelen van werk naar huis, van mantelzorg naar werk of andersom. Zet de auto 10 minuten aan de kant. Eet ergens een appeltje. Doe een paar rekoefeningen, zoiets.

 

Tip 5: Praat met je naasten, met je collega’s en met je mantelzorgteam over je stress.

 

Tip 6: Ga 3 dagen achter elkaar een uur eerder naar bed. Leg aan alle mensen om je heen, die je nodig hebben uit, dat jij even wilt uitrusten. Zorg dat je lekker slaapt. Heb je last van buren, gesnurk van huisdieren, ijsberende partners, slaap dan even 3 dagen ergens anders.

 

Tip 7: Plan pauzes en rustmomenten in na stressmomenten en energieslurpers, ook op je werk.

 

Tip 8: Maak samen een mantelzorgplan.

 

Tip 9: Gun jezelf meer rust. Als jij goed voor jezelf zorgt, zorg je ook beter voor anderen. Zeg ja tegen lief zijn voor jezelf en daarna pas ja tegen taken en verplichtingen.

 

Goeie tips? Deel ze gerust.

Heb je zelf ook waardevolle tips? Ik ben benieuwd! Deel ze met andere mantelzorgers in het commentaarveld of in de Facebookgroep Moeiteloos Mantelzorgen.